Close

April 21, 2017

MSG, een minder onschuldig voedingsadditief dan we denken

MSG, een onschuldig voedingsadditief of sjoemelvoedsel

MSG – Mono Sodium Glutamaat – E621

Er is de laatste tijd heel wat te doen rond MSG, een schijnbaar neurotoxisch voedingsadditief waar een aantal mensen onmiddellijk op reageert met een astma-aanval, hoofdpijn of hartkloppingen. Ik vroeg me dan ook af of dat stofje de oorzaak zou kunnen zijn van de hartkloppingen die ik soms heb nadat ik lekker gegeten heb …
Er is nogal veel controverse over MSG: terwijl de meeste gezondheidsgroepen deze substantie uit alle macht weren uit hun recepten, verklaren de Europese Commissie en het voedselagentschap dat MSG een veilige stof is. In dit artikel wil ik proberen om MSG langs beide zijden door te lichten zodat je voor jezelf kunt bepalen of je dit additief nog wilt gebruiken of niet.

Eén van die gesofistikeerde benamingen van de voedingsindustrie

De laatste tijd verschijnen steeds meer zorgwekkende artikelen over de voedingsindustrie. Vanuit mijn eigen zoektocht naar mogelijke oorzaken voor mijn gezondheidsproblemen, word ik dan ook steeds als een magneet aangetrokken om dergelijke artikelen te lezen. En hoe meer ik erover lees, hoe meer ik tot de vaststelling kom dat veel ‘voedingsmiddelen’ niets meer te maken hebben met ‘voeding’. Na de heisa over sjoemelsoftware in wagens, is het eerste wat in me opkomt als ik aan supermarktvoedsel denk het woord sjoemelvoedsel.
Mijn gevoel wordt nog eens versterkt als ik de ingrediëntenlijsten van de pakjes, doosjes, blikken, zakjes en andere verpakkingen eens van dichterbij bekijk. Een hele reeks E-nummers, allerlei soorten vreemde namen waarvan de meeste mensen niets begrijpen en heel soms, een laag percentage van wat je eigenlijk dacht in de verpakking te vinden. De term MSG staat echter zelden op die verpakkingen, of vergis ik mij?

Wat is MSG eigenlijk?

MSG is de afkorting van de Engelse term Mono Sodium Glutamate (mononatriumglutamaat in het Nederlands). MSG is een voedingsadditief dat in veel producten gebruikt wordt om de smaak te verbeteren. Deze kunstmatige smaakversterker kreeg het Europese E-nummer E621 toegekend, wat betekent dat het veilig verklaard werd en dus toegestaan is voor orale consumptie.
MSG is afgeleid van het aminozuur glutamine of glutamaat (glutaminezuur), twee verschillende vormen van hetzelfde aminozuur dat veel voorkomt in de natuur en in ons lichaam. Glutamine is een niet-essentieel aminozuur, wat betekent dat het door het menselijk lichaam zelf geproduceerd kan worden. In het lichaam heeft glutamine diverse functies en je vindt het in veel voedingsmiddelen.

MSG is een soort wit kristallijn poeder dat qua uitzicht sterk gelijkt op tafelzout of kristalsuiker. Zoals de naam het aangeeft, is mononatriumglutamaat samengesteld uit het aminozuur glutamine in zijn glutamaatvorm en natrium (Na). Natrium is een mineraal dat we kennen van het tafelzout. Trouwens, eens je erop gaat letten, herken je vrij snel de ‘aangename’ zoute smaak van deze smaakversterker.

De glutamaat in MSG wordt gemaakt via fermentatie van zetmeel of soja. Chemisch gezien is er geen wezenlijk verschil tussen de glutamaat in MSG en de glutamaat in natuurlijke voedingsmiddelen. Echter, de glutamaat in MSG wordt veel sneller en gemakkelijker door het lichaam opgenomen omdat het niet gebonden is aan grote moleculen die eerst nog afgebroken moeten worden.

Waarvoor dient MSG?

MSG zorgt voor de hartige of vlezige umami smaak van voeding. Umami is naast zoet, zout, bitter en zuur, de (nieuwe) vijfde elementaire smaak van de menselijke smaakzin. Het is al jaren populair in de Aziatische keuken onder de naam Ve-tsin en het wordt gebruikt in allerlei bewerkte voedingsmiddelen in de Westerse landen. Om je een idee te geven over de smaak, denk maar aan de typische smaak van een bouillonblokje.

De MSG is dus een veelgebruikte smaakversterker. Maar het heeft niet op alle voedingsmiddelen een smaakversterkend effect. Op eieren en op zoete producten bijvoorbeeld heeft het minder effect. Anderzijds schijnt MSG de zuurgraad van tomaten te verlagen, en de smaak van aardappelen, aubergines en uien te verbeteren. Als smaakversterker zal het je dus ook niet verbazen dat MSG veel verwerkt zit in kruidenmengsels die gebruikt worden bij de bereiding van vlees en vis. MSG wordt vaak toegevoegd aan alle soorten kant-en-klare producten of industriële producten.

In de Verenigde Staten en het Verenigd Koninkrijk bedraagt de gemiddelde inname 0,55 à 0,58 gram per dag, in Japan en Korea is dit zelfs 1,2 à 1,7 gram per dag.

Hoe weten we of er MSG zit in onze voeding?

Voedingsmiddelen in doosjes, zakjes of andere verpakkingen bevatten bijna allemaal E621. Vind je deze benaming niet op het etiket, verheug je dan maar niet te snel, want de fabrikanten zijn zeer gewiekst. Intussen weten ze ook wel dat veel mensen geen producten meer wensen te kopen waaraan E621 of MSG toegevoegd is. Ze zijn dan ook zeer creatief en gebruiken dan maar andere benamingen. Hieronder vind je een lijst met allemaal vriendelijk kinkende benamingen die ofwel een synoniem zijn voor MSG ofwel MSG bevatten.

Additieven die altijd MSG bevatten

– Mono sodium glutamaat
– Mono natrium glutamaat
– Glutamaat
– Glutamaatzuur
– Gehydroliseerde plantaardige eiwitten
– Gehydrogeneerde plantaardige olie
– Extract van plantaardige eiwitten
– Calcium caseïnaat
– Gistextract
– Toegevoegde gist
– Natrium caseïnaat
– Gelatine
– Mono kalium glutamaat
– Sommige maïsoliën

Additieven waarin meestal MSG zit

– Bouillon
– Vleesaroma
– Kiparoma
– Moutextract
– Moutaroma
– Maltodextrine
– Natuurlijk aroma
– Kunstmatige aroma
– Kruiden
– Specerijenextracten
– Overige kruiden
– Overige specerijen
– Sojasaus
– Producten gefermenteerd met eiwitten
– Producten verrijkt met eiwitten
– Citroenzuur
– Geconcentreerd citroenzuur
– Maïssiroop
– Karamelaroma (kleurstof)

Additieven waarin soms MSG zit

– Carrageen
– Soja proteïne concentraat
– Soja proteïne isolaat
– Geconcentreerde wei
– Enzymen
– Eiwitten uit tarwe
– Geconcentreerde eiwitten uit tarwe
– Melkeiwitten
– Verrijkte melkeiwitten
– Rijsteiwitten
– Havereiwitten

Voedingsmiddelen waar zeker en vast MSG in zit

– Oosterse sauzen zoals wasabi, sojasaus, ketjap, ve-tsin
– Chinese en Oosterse gerechten
– Bouillon
– Bouillonblokjes
– Droge kruidenmengsels
– Soep in poedervorm
– Saus in poedervorm
– Oosterse kruidenmengsels
– Vaak in americain puur, préparé of gehakt
– Vleeswaren
– Soep in blik
– Sauzen
– Dressings voor salades
– Diverse soorten chips (behalve in Lays zout naturel)
– Zoute koekjes en aperitiefhapjes
– Dipsaus
– Bevroren vlees en vis
– Hot dogs
– Kippenbouillon
– Vis in blik

Andere smaakversterkers uit dezelfde groep

Naast MSG of E621 kunnen andere smaakversterker ook de gezondheid in mindere of meerdere mate beschadigen. Deze smaakversterkers zitten allemaal in dezelfde groep E6.

– E620 – L-glutaminezuur
– E621 – Mono Sodium Glutamaat (MSG)
– E622 – Kaliumglutamaat
– E623 – Calciumglutamaat
– E624 – Ammoniumglutamaat
– E625 – Magnesiumglutamaat
– E626 – Guanyl-zuur
– E627 – Natriumguanylaat
– E628 – Kaliumguanylaat
– E629 – Calciumguanylaat
– E630 – Inosinezuur
– E631 – Natriuminosinaat
– E632 – Kaliuminosinaat
– E633 – Calciuminosinaat
– E634 – Calcium-5-ribonucleotide
– E635 – Natrium-5-ribonucleotide
– E636 – Maltol
– E637 – Ethyl-Maltol

Wat is het probleem met MSG?

MSG, E621 of Ve-tsin is verantwoordelijk voor wat men het Chinees-restaurant-syndroom noemt. Deze aandoening wordt gekenmerkt door duizeligheid, flauwte, hoofdpijn, hevig zweten, darmproblemen en hartkloppingen die optreden na het eten van bepaalde gerechten in een Chinees restaurant. MSG zorgt er namelijk voor dat er histamine vrijkomt in het lichaam. Dit is een stofje dat vrijkomt bij allergieën. In normale omstandigheden moet dat stofje door de lever ontgift kunnen worden. Wanneer dit proces niet vlot verloopt, dan kunnen hierdoor klachten ontstaan.

Glutamaat werkt als een boodschapperstof (neurotransmitter) in de hersenen. Glutamaat of glutaminezuur heeft een stimulerende of exciterende werking op de zenuwcellen (neuronen) die daardoor in actie komen. Wanneer de glutamaat na gebruik niet opnieuw wordt opgenomen of niet wordt omgezet in glutamine of GABA (het kalmerende neurotransmitter gamma-aminoboterzuur), zal de glutamaat zich in de hersenen opstapelen en de zenuwcellen overmatig prikkelen. Een langdurige prikkeling zal de zenuwcellen beschadigen en op termijn zelfs doen afsterven.
We spreken in dit geval van overprikkelingstoxiciteit (excitotoxiciteit), wat kan leiden tot een hoge bloeddruk, hartkloppingen, een beroerte, ALS, epilepsie, autisme, de ziekte van Parkinson, de ziekte van Alzheimer en MS. Mensen die overgevoelig zijn voor glutamaat, en vooral mensen die een hersenstoornis hebben gebruiken liefst geen glutamaat (glutaminezuur)

Ben jij misschien intolerant voor glutamaat?

Net zoals voor andere stoffen is het ook zo dat de gevoeligheid voor glutamaat voor iedere persoon verschillend is. Zo zal de ene persoon geen problemen hebben bij het eten van voeding waaraan glutamaten zijn toegevoegd, terwijl andere personen meteen al gaan reageren. Ook kan het gebeuren dat je jarenlang geen probleem had, maar plots wel. Misschien is je gevoeligheidsgrens bereikt en kan je lichaam het niet meer aan. Het schadeproces is immers onzichtbaar en slopend.

Wat zijn de mogelijke reacties van MSG?

Er zijn intussen al heel wat symptomen gekend die gerelateerd kunnen worden aan het eten van voedingsmiddelen die verrijkt zijn met MSG. Hieronder geven we een lijst van de mogelijke reacties die optreden binnen de eerste twee uren na het eten van MSG. Deze klachten kunnen enkele uren tot een paar dagen aanhouden. Overgevoelige mensen die dagelijks glutamaat eten, zullen voortdurend last hebben van één of meerdere van onderstaande klachten.

– Krampen in de nek en in de schouders
– Een branderig gevoel achteraan in de nek, de onderarm en/of de borst
– Een verdoofd gevoel achteraan in de nek, dat uitstraalt naar de armen en de rug
– Een druk, strakheid of pijn in het gezicht
– Warmteopwellingen in het gelaat
– Roodheid
– Hartkloppingen
– Een versnelde hartslag
– Moeilijkheden om te ademen
– Kortademigheid
– Pijn op de borst
– Duizeligheid
– Misselijkheid
– Maagkrampen
– Braken
– Buikpijn
– Tintelingen
– Prikkelend gevoel
– Spierslapte in het gelaat, de slapen, de nek, de bovenrug, de bovenarmen
– Algemene zwakte
– Hoofdpijn
– Migraine
– Dorst
– Vochtophoping
– Verwardheid
– (Koude) rillingen
– Toename van astmatische klachten bij astmapatiënten
– Prikkelbaarheid
– Geïrriteerdheid
– Slaapproblemen
– Slaperigheid
– Vermoeidheid
– Gebrek aan motivatie
– Een heftig verlangen naar hetzelfde eten

Herken je één of meerdere van deze symptomen, overweeg dan misschien om industriële voeding te weren uit je dieet en natuurlijk te koken en te eten. Alleen al door de bouillonblokjes in mijn soep te vervangen door meer verse uien en/of andere verse soepgroenten, voelde ik me na een week al een stuk beter. En, ik kon eindelijk weer beter slapen! Als je onverklaarbare gezondheidsklachten hebt, loont het de moeite om te proberen.

– – –

Vond je dit artikel interessant in je zoektocht naar een mogelijke oorzaak van je gezondheidsproblemen? Aarzel niet om dit artikel te delen met je lotgenoten en vrienden via de sociale mediaknoppen hierboven. Ik vind het ook altijd leuk om je reactie op de website te mogen lezen.

One Comment on “MSG, een minder onschuldig voedingsadditief dan we denken

Jinny
May 18, 2017 at 11:40 am

Great post 🙂

Reply

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *